روی

روی

فلز روی ( Zinc ) چهارمین فلز مورد استفاده بعد از آهن، آلومینیوم و مس میباشد و از نظر فراوانی بیست و هشتمین عنصر فراوان در پوسته زمین است. روی فلزی است به رنگ سفید مایل به آبی ، ترد و شکننده، در طبیعت همواره با هم آمیخته بوده و سنگهای درونگیر مشترکی دارند. کانسار سرب و روی معمولاً با نهشته های مهمی از باریت و فلوئورین همراه است و از این جهت بسیار حائز اهمیت است زیرا در مراحل اکتشاف می‎توان به کانسارهای دیگر نیز دست یافت، علاوه بر آن در فرآیند فرآوری نیز میتوان از کانیهای همراه استفاده نمود.

وضعیت ذخایر و معادن روی ایران:

ایران با دارا بودن بیش از ۱۲ میلیون تن سنگ محتوی روی (معادل ۵ درصد ذخایر جهان) در رتبه ششم کشورهای دارای ذخایر سرب و روی جهان قرار دارد. بر اساس رده‌بندی،‌ معادن سرب و روی «مهدی‌آباد»، «انگوران»، «ایرانکوه» و «نخلک» جزو مهم‌ترین معادن این بخش در کشورمان محسوب می‌شوند. براساس ارزیابی‌های صورت گرفته، معدن و کارخانه تولید روی و سرب انگوران در استان زنجان، هم‌اکنون تولیدکننده اصلی به شمار می‌رود و بالاترین عیار سرب و روی کشور هم متعلق به این معدن است و شمش با کیفیت بالایی تولید می کنند. البته ذخایر این معدن محدود است، به‌طوری که براساس آمار اعلام شده میزان ذخایر معدن انگوران در بخش روباز ۸ میلیون تن و در بخش زیرزمینی ۴ میلیون تن با عیار بالاست. به‌نظر می‌رسد با احتساب روند استخراج سالانه یک میلیون تن خاک روی از این معدن، عمر انگوران تا ۱۲ سال دیگر تمام می‌شود. معدن انگوران از نظر عیار بالای فلز محتوی از جمله معادن منحصر به فرد در جهان است. در مورد معدن مهدی‌آباد نیز داده‌های اعلام شده بیانگر آن است که این معدن با ذخیره بیش از ۲۰۰ میلیون تنی، یکی از بزرگ‌ترین معادن جهان به شمار می‌رود.

قیمت روی در بازارهای جهانی

قیمت روی بر اساس عرضه و تقاضا دچار نوسانات قیمتی است. بزرگترین کشورهای صادرکننده روی در جهان کانادا، چین و استرالیا می باشند. بزرگترین مصرف کنندگان جهانی روی نیز چین، آمریکا و ژاپن می باشند. ایران چهارمین تولیدکننده بزرگ ماده معدنی روی در آسیا بعد از چین ، قزاقستان و هند است. قیمت شمش روی بر اساس قیمت بازار معاملات فلزات لندن تعیین می‌شود. در ایران با وجود محدودیت در حوزه صادرات خاک روی و شمش خالص، قیمت فروش کمی متفاوت از بازارهای جهانی است.

انواع فرآورده های حاصل از خاک روی

انواع مواد حاصل از فرآیند استخراج روی شامل ورق، انواع خلوص شمش، انواع اکسید، سرباره ، پودر، دراس، سولفات، شمش زاماک است.

مصارف فلز روی

یکی از محل های مصرف روی تولید آهن گالوانیزه است. آهن گالوانيزه به طور وسيعی در عمليات پيمانكاری مهندسی و ساخت نرده های كنار، حصارهای سيمی، علائم ابتدای خيابان ها و فلزات جلا داده شده استفاده می شود. آهن گالوانيزه همچنين در صنايع خودروسازی مصرف می شود و مقاومت خودروها را در برابر پوسيدگی افزايش می دهد.
مهندسين همچنين از قطعات فلز روی كه مورد عمليات حرارتی تحت فشار قرار گرفته برای ساخت هزاران قطعه در صنعت خودروسازی سبک و سنگين، لوازم خانگی و تجهيزات مهندسی استفاده می كنند. دامنه اين محصولات قالب های صنعتی، پمپ‌های آب، ماشين لباسشویی، دستگاه های خوراک پزی و كاربراتور اتومبيل را در بر می گيرد. در برخی كشورها از ورقه های اين فلز برای پوشش ساختمان ها، زهكشی آبراه ها و ساخت صفحات مقاوم در برابر شرايط مختلف جوی استفاده می كنند.